Regeneratieve Landbouw: Rege-WAT?!
Den Tuin van Ketels: regeneratief landbouwbedrijf
Wie ons nieuwe logo al eens goed bekeek viel het misschien al op: Den Tuin van Ketels is een regeneratief landbouwbedrijf. Het is voor ons namelijk niet alleen belangrijk om voor jullie de meest smaakvolle en gezonde groenten te telen maar ook om dat te doen op een manier die het land regenereert en respecteert. We doen aan landbouw mee met de natuur in plaats van de strijd aan te gaan met de natuur. We gaan voor een bodem die bruist van het leven.
Is dat dan biologisch?
Vaak krijgen we de vraag of onze groenten biologisch zijn geteeld. Het korte antwoord is "in principe wel, al hebben we dat certificaat niet". We gaan namelijk een heel pak verder dan "biologisch". Het certificaat "biologisch" is eigenlijk vooral iets administratief. Je betaalt elk jaar een vergoeding om het certificaat te mogen gebruiken. Het certificaat wijst er eigenlijk enkel op dat een landbouwbedrijf biologische in plaats van synthetische gewasbeschermingsmiddelen gebruikt. "Gewasbeschermingsmiddelen" is het mooie woord voor pesticiden. Pesticiden dienen om organismen te doden. Ook op biologische landbouwbedrijven kan het dus zijn dat er volop producten worden gebruikt om organismen te doden. Een biologisch landbouwbedrijf kán er dus exact hetzelfde uitzien als een conventioneel landbouwbedrijf, alleen de producten die in hun magazijn staan zijn net iets anders. Ik leg de nadruk op "kán" want heel wat biologische bedrijven gaan verder dan dat en mijden ook het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen. Het beste wat je dus kan doen is de supermarkt mijden en rechtstreeks bij je boer kopen en vooral vragen hoe hij of zij nu juist teelt. Bij ons staat de deur altijd open voor jou om te komen kijken hoe we juist werken. Er bestaat volgens ons geen beter certificaat dan gewoon volledig transparant te zijn over onze methodes en iedereen toe te laten gewoon eens een kijkje te komen nemen.
Wat doet Den Tuin van Ketels dan anders?
Bij Den Tuin van Ketels ligt de focus altijd op de bodem. Een gezonde bodem produceert gezond voedsel, zo simpel is het. Gewasbeschermingsmiddelen, en al zeker de synthetische varianten, horen daar niet bij, punt uit. Wat betreft onze groenteteelt houden we vast aan de volgende principes:
Verstoor de bodem zo weinig mogelijk
Wat we zeker vermijden is het keren van de grond: ploegen of spitten doodt het bodemleven en vernietigt de bodemstructuur. Dit ontbreken van een bodemstructuur zorgt er ook voor dat voedingsstoffen en stikstof wegspoelen bij regen. Een groot probleem in de conventionele landbouw: veel boeren bemesten rond deze periode hun akkers om hem daarna om te ploegen, zo verdwijnt bij regen alle stikstof uit de mest in de gracht en komt hij terecht in natuurgebieden waar ze dan een explosieve groei aan brandnetels en bramen krijgen. Als je dezelfde mest zou laten composteren en dan zou verspreiden over de akker zonder te ploegen blijft deze stikstof gewoon ter plaatse beschikbaar voor de planten. Planten hebben namelijk stikstof nodig om licht om te kunnen zetten in energie en om CO2 om te kunnen zetten in bouwstenen voor hun groei en om zuurstof te kunnen produceren.
Houd de bodem zoveel mogelijk bedekt
Wat we ook doen op Den Tuin is er voor zorgen dat de grond zoveel mogelijk bedekt is. Een bodem die bedekt is zal minder snel opwarmen en behoudt zijn structuur. Is de bodem niet bedekt dan droogt hij heel makkelijk uit waardoor ook het bodemleven afsterft. Een bodem die bedekt is met planten of organisch materiaal warmt minder snel op wat ervoor zorgt dat ook de omgeving minder snel opwarmt. Als grote stukken grond regelmatig worden gekeerd en bloot blijven liggen warmt het lokale klimaat dus ook makkelijker op. Dit proces wordt desertificatie genoemd. Het is een onderwerp waar in de hele klimaatdiscussie spijtig genoeg heel weinig over wordt gesproken terwijl het heel hard bijdraagt aan de verandering van het klimaat.
We kunnen dit proces heel makkelijk tegenhouden door er voor te zorgen dat de bodem altijd bedekt is: op Den Tuin van Ketels doen we dit door de groentebedden bedekt te houden met een dikke laag compost, door groenbemesters in te zaaien of door gewoon groenten te telen uiteraard. Op de weide van onze kippen zorgen we er voor dat de kippen nooit langer dan enkele dagen op één plek zitten zodanig dat er nog genoeg planten blijven staan om de bodem te bedekken. In de winterren van de kippen zorgen we er altijd voor dat de bodem bedekt is met een dikke laag hooi of stro.
Zorg dat er zo vaak mogelijk planten groeien in de bodem
Het beste middel om ervoor te zorgen dat er leven in de bodem zit is door er voor zorgen dat er planten groeien. Gedurende het hele seizoen staat er wel altijd iets in onze groentebedden. Als er iets geoogst wordt waardoor er een bed leeg komt te staan er al zaailingen klaar om het bed terug op te vullen. Naar het einde van het seizoen toe, als er geen nieuwe zaailingen meer zijn proberen we zoveel mogelijk met bodembedekkers en groenbemesters te werken. Als een bed toch te laat leeg komt om nog iets in te zaaien leggen we er een verse laag compost of stro over om de bodem toch zoveel mogelijk te beschermen. Planten leven in symbiose met bacteriën en schimmels in de bodem, waar planten groeien wordt dus het bodemleven gestimuleerd.